Luisteren, de typische bekwaamheid van een herder

Paus Franciscus tijdens de audiŽntie van 12 november

maandag, 17 november 2014

In de Kerk is een herder geroepen om “naar de mensen te luisteren” in het besef “altijd iets te kunnen leren, ook van hen die nog veraf kunnen staan van het geloof en de Kerk”, zegt paus Franciscus in de algemene audiëntie van 12 november.

De paus vervolgde zijn catechese over de Kerk. Na verleden week gesproken te hebben over “de heilige moeder de hiërarchische Kerk”, vertegenwoordigd door de bisschoppen, priesters en diakens, mediteerde hij nu over de prerogatieven die voor deze bedienaars vereist zijn.

foto: Mazur / Catholicnews
Paus Franciscus

Hij benadrukte de noodzakelijke menselijke hoedanigheden: “onthaal, matigheid, geduld, zachtmoedigheid, betrouwbaarheid, een goed hart. Dat is het alfabet, de grammatica die de basis vormt van elk ambt! Dat moet zo zijn voor elke bisschop, elke priester, elke diaken”.

Maar een herder is vooral geroepen om “naar de mensen te luisteren”: “zonder deze mooie en authentieke ontvankelijkheid om te ontmoeten, te kennen, met onze broeders in gesprek te gaan, hen te waarderen en met hen op een respectvolle en oprechte manier in relatie te treden, is het niet mogelijk een dienst te bewijzen en een getuigenis te geven dat echt blij en geloofwaardig is”.

“Men is geen bisschop, priester of diaken omdat men verstandiger is, sterker of beter dan de anderen, maar alleen door de kracht van een royaal door God gegeven liefdesgave”, zegt de paus nog: “het ambt vloeit uitsluitend voort uit de barmhartigheid en het hart van God”.

“Dit besef dat alles gave is, helpt om niet in de bekoring te vallen zich in het centrum van de aandacht te plaatsen en alleen in zichzelf vertrouwen te hebben”, de bekoringen “van verwaandheid, hoogmoed, zelfvoldaanheid en arrogantie”, in “een autoritaire houding, alsof iedereen aan zijn voeten ligt en de gemeenschap zijn eigendom is, zijn persoonlijk koninkrijk”.

In die geest beleefd, zijn de gewijde bedienaars “een grote gave van de Heer voor elke christengemeenschap en voor de Kerk in haar geheel, omdat zij het levende teken zijn van Zijn aanwezigheid en liefde”.

Dierbare broeders en zusters, goeie dag

In de vorige catecheses hebben wij gezien dat de Heer Zijn kudde blijft wijden door het ambt van de bisschoppen, gesteund door de priesters en diakens. Het is in hen dat Jezus zich aanwezig maakt, in de kracht van Zijn Geest, en dat Hij de Kerk blijft dienen door haar geloof te voeden, de hoop en het getuigenis van de naastenliefde. Deze bedienaars zijn voor elke christengemeenschap en voor de Kerk in haar geheel een grote gave van de Heer, want zij zijn het levende teken van Zijn aanwezigheid en liefde.

Vandaag willen wij ons de vraag stellen: wat wordt van deze bedienaars van de Kerk gevraagd, waardoor zij op een authentieke en vruchtbare manier hun dienst kunnen beleven?

  1. In de “Pastorale brieven” aan zijn leerlingen Timotheüs en Titus, blijft de apostel Paulus vol aandacht staan bij de figuur van de bisschoppen, priesters en diakens – en bij die van de gelovigen, bejaarden en jongeren. Hij begeeft zich aan de beschrijving van elke christen in de Kerk en schetst voor de bisschoppen, priesters en diakens datgene waartoe zij geroepen zijn evenals de voorrechten die men herkent bij degenen die met die ambten gekozen en bekleed zijn. Het is emblematisch dat de hoedanigheden die aan het geloof en het geestelijk leven verbonden zijn – en zij mogen niet verwaarloosd worden aangezien zij het leven zelf uitmaken – tegelijk ook puur menselijke hoedanigheden zijn: onthaal, matigheid, geduld, zachtmoedigheid, betrouwbaarheid, een goed hart. Dat is het alfabet, de grammatica die de basis is van elk ambt! Dat moet zo zijn voor elke bisschop, elke priester, elke diaken. Ja, want zonder die mooie en authentieke ontvankelijkheid om te ontmoeten, te kennen, met onze broeders in gesprek te gaan, hen te waarderen en met hen op een respectvolle en oprechte manier in relatie te treden, is het niet mogelijk een dienst te bewijzen en een getuigenis te geven dat echt blij en geloofwaardig is.
  2. En daarna is er een basishouding die Paulus aan zijn leerlingen aanbeveelt en bijgevolg aan iedereen die met het pastoraal ambt bekleed is, of het nu een bisschop, een priester of diaken is. De apostel roept hen op om de gave die zij ontvangen hebben voortdurend te verlevendigen (cf. 1 Tm 4,14; 2 Tm 1,6). Dat betekent dat men dient te beseffen dat men geen bisschop, priester of diaken is omdat men verstandiger, sterker of beter is dan de anderen, maar alleen door de kracht van een gave, een liefdesgave royaal door God gegeven, in de kracht van Zijn Geest, voor het welzijn van Zijn volk. Dit besef is werkelijk belangrijk en is een genade om dagelijks te vragen! Een herder die ervan bewust is dat zijn ambt uitsluitend voortvloeit uit de barmhartigheid en het hart van God zal nooit een autoritaire houding aannemen, alsof iedereen aan zijn voeten ligt en de gemeenschap zijn eigendom is, zijn persoonlijk koninkrijk.
  3. Dit besef dat alles gave is, dat alles genade is, helpt de herder ook om niet in de bekoring te vallen zich in het centrum van de aandacht te plaatsen en alleen in zichzelf vertrouwen te hebben. ’t Is te zeggen in de bekoring van verwaandheid, hoogmoed, zelfvoldoening en arrogantie te vallen. Wee de bisschop, priester of diaken die zou denken alles te weten, op alles altijd het juiste antwoord te hebben en niemand nodig te hebben. Het besef dat hij het eerste voorwerp is van Gods barmhartigheid en medelijden moet de bedienaar van de Kerk ertoe leiden steeds nederig te zijn en begripvol voor zijn naaste. In het besef geroepen te zijn om het geloofsgoed te behoeden (cf 1 Tim. 6,20), zal hij niettemin naar de mensen luisteren. Want hij beseft dat hij altijd iets kan leren, ook van hen die nog veraf kunnen staan van het geloof en de Kerk. Vervolgens zal hij tegenover zijn broeders een houding aannemen gebaseerd op mededelen, medeverantwoordelijkheid en gemeenschap.

Dierbare vrienden, houden wij nooit op de Heer te danken want in de persoon en het ambt van de bisschoppen, priesters en diakens, blijft Hij de Kerk leiden en vormen, geeft Hij haar groei op de weg van de heiligheid. Maar wij moeten tezelfdertijd blijven bidden opdat de herders van onze gemeenschappen een levend beeld zouden zijn van de gemeenschap met God en van Zijn liefde.

(vertaling Maranatha-gemeenschap)



Videogetuigenissen

Getuigenis van paus Franciscus
Getuigenissen van paus Franciscus
en vele anderen

Rondgang

Neem een kijkje in het Sint-Janscentrum
Neem een kijkje in het Sint-Janscentrum

Relikwie paus
Johannes Paulus II

Relikwie van paus Johannes Paulus II
Het Sint-Janscentrum mag zich
verblijden in een bijzondere band
met paus Johannes Paulus II.

Academische samenwerking

Pauselijke Universiteit Johannes Paulus II
Het Sint-Janscentrum is een academische samenwerking aangegaan met de Pauselijke Universiteit Johannes Paulus II te Krakau.




link naar de RSS Feed van de laatste nieuwsberichten meld deze pagina op Twitter meld deze pagina op Facebook